Arif Aksuoğlu · 16 Ekim 2026 · 6 dk okuma
Aktif ve reaktif enerji
Motor, transformatör, kaynak makinesi gibi birçok elektrikli cihaz çalışmak için manyetik alana ihtiyaç duyar. Bu alanı oluşturmak için şebekeden çekilen ancak iş yapmayan enerjiye reaktif enerji denir. İşe dönüşen enerjiye ise aktif enerji denir.
Reaktif enerji şebekede ek yük ve kayıp yaratır; bu nedenle belirli sınırı aşan kullanım için bedel uygulanır.
Endüktif ve kapasitif
- Endüktif reaktif enerji: motor ve transformatör gibi yüklerden kaynaklanır; asıl sorun çoğunlukla budur.
- Kapasitif reaktif enerji: kompanzasyon sistemi gereğinden fazla kondansatör devredeyken veya yük çok düşükken ortaya çıkar.
Sınırlar
Mevzuatta aktif enerjiye oranla endüktif reaktif için yüzde 20, kapasitif reaktif için yüzde 15 sınırı uygulanır; bu oranları aşan miktar için reaktif enerji bedeli ödenir. Uygulama kapsamı abone grubuna ve güce bağlıdır; ayrıntılar için dağıtım şirketinin bilgilendirmesine bakın.
Nasıl önlenir?
- Kompanzasyon panosu: tesisin yüküne uygun kondansatör grupları otomatik olarak devreye girip çıkar.
- Periyodik kontrol: kondansatörler zamanla ömrünü tamamlar; sistemin düzenli bakımı gerekir.
- Aşırı kompanzasyondan kaçınma: kapasitif tarafa geçmemek için röle ayarlarını doğru yapmak gerekir.
- Yük analizi: boşta çalışan motorlar ve düşük yüklü transformatörler reaktif ihtiyacı artırır.
Bu konuyu kendi rakamlarınızla denemek ister misiniz?
Sanayi tasarruf rehberine gitSık sorulanlar
Konutlarda reaktif enerji bedeli olur mu?
Genellikle olmaz; bu uygulama daha çok yüksek güçlü ticarî ve sanayi aboneleri için geçerlidir. Koşullar mevzuata göre değişir.
Reaktif bedel faturada nerede görünür?
Faturada reaktif enerji bedeli ayrı bir satır olarak yer alır. Bu satır sıfırdan büyükse kompanzasyon sisteminin gözden geçirilmesi faydalı olur.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; tarife değerleri, limitler ve oranlar EPDK kararlarıyla değişebilir. Güncel değerler için EPDK ve ilgili kurumların yayınlarını esas alın.